serwis informacyjno edukacyjne

NIEMCY /część 2/

Jakie dokumenty są wymagane, aby podjąć legalnie pracę?

Od 1 maja 2011 r. w Niemczech wystarczy paszport lub dowód osobisty. Inne dokumenty jak dyplomy, świadectwa, pomogą na pewno w znalezieniu pracy. W przypadku specjalistów będzie wymagane ich uznanie lub przetłumaczenie. W przypadku rzemieślników, np. ślusarzy, spawaczy, ważne jest przyjęcie do izby rzemieślniczej. Należy pamiętać, że każdy land ma własną izbę rzemieślniczą.

Jakie są rodzaje umów w Niemczech? Jakie są składki ubezpieczeń? Jakie są podatki?

W Niemczech obowiązują podobne rodzaje umów, jak w Polsce:

  • Werkvertrag – umowa o dzieło,
  • Arbeitsvertrag – umowa o pracę,
  • Arbeitsauftrag – umowa zlecenie

Różnica polega na tym, że w Niemczech te dwie ostatnie zarezerwowane są dla osób prowadzących działalność gospodarczą.

Samozatrudnienie

Niemcy, zupełnie odwrotnie niż ma to miejsce w Polsce, bardzo rygorystycznie podchodzą do kwestii samozatrudnienia. Osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą i rozliczająca się ze swoim zleceniodawcą wystawiając mu faktury musi spełnić kilka warunków, aby nie zostać posądzona o istnienie stosunku zatrudnienia. Do przesłanek wykluczających samozatrudnienie należy: osobista zależność od zleceniodawcy, brak ryzyka finansowego i gospodarczego, brak wpływu na cenę usługi, większość przychodu generowana ze sprzedaży na rzecz jednego podmiotu, brak siedziby i marki przedsiębiorstwa.

Dodatkowo obowiązuje 6 klas podatkowych, z których każda inaczej definiuje zarobki:

Przykładowo:

Klasa 1 – dotyczy obywateli z zagranicy do 6 miesięcy po rozpoczęciu pracy, jak również osób rozwiedzionych i singli. W klasie 1 przy 1000 EUR brutto w Hamburgu zarobimy: 777,83 EUR netto (przy założeniu, że nie opłacamy podatku na rzecz kościoła i płacimy podstawowe ubezpieczenie).

Klasa 4 to osoby żyjące w małżeństwie. W klasie 4 przy 1000 EUR brutto w Hamburgu zarobimy 791,25 EUR netto (przy założeniu, że nie opłacamy podatku na rzecz kościoła i płacimy podstawowe ubezpieczenie).

Klasa 6 dotyczy osób które pobierają wynagrodzenie z wielu miejsc. W klasie 6 przy 1000 EUR brutto w Hamburgu zarobimy: 652,82 (przy założeniu, że nie opłacamy podatku na rzecz kościoła i płacimy podstawowe ubezpieczeniu).

http://www.lohnspiegel.de/main

Jakie są zarobki dla:

  1. dyplomowanego opiekuna osób starszych 8,48 EUR brutto w zachodnich landach, firma do 100 pracowników, 5 lat doświadczenia, w landach wschodnich to już ok. 7,80 EUR brutto – warunek: osoba wykonuje czynności pielęgnacyjne przez niemiecki Pflegedienst lub inną instytucję – prywatna opieka w domu ma niższe stawki wynagrodzenia,
  2. osoby pracującej w rolnictwie ok. 10,02 EUR brutto w zachodnich landach , firma do 100 pracowników, 5 lat doświadczenia, w landach wschodnich to już ok. 8,55 EUR brutto,
  3. budowlańca niewykwalifikowanego ok. 12,55 EUR brutto w zachodnich landach, firma do 100 pracowników, 10 lat doświadczenia, w landach wschodnich to już ok. 9,26 EUR brutto,
  4. budowlańca wykwalifikowanego ok. 12,66 EUR brutto w zachodnich landach, firma do 100 pracowników, 10 lat doświadczenia, w landach wschodnich to już ok. 10,64 EUR brutto,
  5. pracownika fizycznego np. w supermarkecie, w magazynie ok. 10,23 EUR brutto w zachodnich landach, firma do 100 pracowników, 5 lat doświadczenia, w landach wschodnich to już ok. 8,14 EUR brutto,
  6. budowlańca od tzw. wykończeniówki ( w tym malarz, tapeciarz, itp.) – ok. 12,32 EUR brutto w zachodnich landach, firma do 100 pracowników, 10 lat doświadczenia, w landach wschodnich to już ok. 10,21 EUR brutto,
  7. fryzjerki kobieta 9,46 EUR brutto w zachodnich landach, firma do 100 pracowników, 10 lat doświadczenia, w landach wschodnich to już ok. 9,46 EUR brutto,
  8. kosmetyczki kobieta 11,48 EUR brutto w zachodnich landach, firma do 100 pracowników, 10 lat doświadczenia, w landach wschodnich to już ok. 11,33 EUR brutto,
  9. cukiernika ok. 10,92 EUR brutto w zachodnich landach, firma do 100 pracowników, 10 lat doświadczenia, w landach wschodnich to już ok. 8,52 EUR brutto,
  10. piekarza ok. 10,50 EUR brutto w zachodnich landach, firma do 100 pracowników, 10 lat doświadczenia, w landach wschodnich to już ok. 9,49 EUR brutto.

Dane z http://www.lohnspiegel.de/main

Gdzie można się zgłosić gdy pracodawca oszukuje?

W takiej sytuacji można zgłosić się do Urzędu Pracy (Arbeitsamt), Federalnego Urzędu Celnego (FKS ZOLL) oraz związków zawodowych.

Co robić w razie problemów?

Po pierwsze zwrócić się do związków zawodowych. Tam poszkodowana osoba otrzyma wskazówki, co dalej robić. Opieką prawną, łącznie z reprezentowaniem przed sądem, związek zawodowy obejmuje tylko swoich członków, ale każdy, kto pracuje w Niemczech, może wstąpić do związku. Berlin jako jedyny jak dotąd kraj federalny finansuje „Poradnię dla pracowników oddelegowanych do pracy w Berlinie”. Porady udzielane są po niemiecku, angielsku, rumuńsku i polsku. Poradnia powstała w związku z wprowadzoną na początku br. unijną dyrektywą usługową.

Jakie prace Polacy w Niemczech podejmują najczęściej?

Największą popularnością cieszą się: opieka nad osobami starszymi, prace produkcyjne, prace sezonowe oraz wykończeniówka (szeroko pojęta). Statystyki mogłyby zostać zawyżone, gdyby doliczyć wszystkie jednoosobowe firmy wykonujące prace wykończeniowe w Niemczech, takie jak montowanie tzw. karton gipsów. Te prace mogą być wykonywane bez dodatkowych zezwoleń, przez co wiele osób założyło tego typu działalność. W praktyce wiele z tych firm wykonuje także inne czynności, poza dozwolonym zakresem obowiązków.

Mimo otwarcia ryku dla np. specjalistów IT, nie zaobserwowano zwiększonego zainteresowania niemieckim rynkiem pracy, podobna sytuacja panuje wśród lekarzy i pielęgniarek, mimo iż zapotrzebowanie na pracowników tej branży jest ogromne i mogą oni liczyć na atrakcyjne wynagrodzenie.

Czy pracodawcy najczęściej gwarantują nocleg? Jeśli tak to w jakich rodzajach zawodów?

Zapewnienie noclegu zależy tylko od dobrej woli pracodawcy.

W przypadku bezpośredniego kontaktu z niemiecką agencją zatrudnienia lub pracodawcą, znalezienie kwaterunku pozostaje przeważnie po stronie pracownika. Polskie agencje leasingujące pracowników zazwyczaj dbają o zabezpieczenie zakwaterowania pracownikom.

Wyjątkiem mogą być prace sezonowe przy zbiorach. Na kwaterunek mogą liczyć także specjaliści, w szczególności elektrycy i ślusarze, w przypadku których praca na różnych projektach w różnych miejscach jest wkalkulowana w projekt. W przypadku gdy agencja oferuje nocleg, pracownik jest zawożony przez koordynatora do miejsca kwaterunku.

Strona, na której można znaleźć zakwaterowanie w całych Niemczech: http://www.immobilienscout24.de

Kilka informacji o kosztach za mieszkanie:

Przykładowo mieszkanie o wielkości 16m2 w Dortmundzie może kosztować od 100 EUR miesięcznie. Jest to tzw. Kaltmiete – czyli sam czynsz, do tego dochodzą dodatkowe koszty (gaz, prąd, itp.). Osoby wynajmujące mieszkanie, już przy podpisywaniu umowy powinny na to zwrócić uwagę.

Kawalerki od 25 do 40 m2 kwadratowych to wydatek min ok. 150 do 240 EUR miesięcznie. Od 300 do 400 EUR dostaniemy mieszkanie od 50 do 80 m2. Do tego dochodzą koszty za prąd gaz, itp.

Należy też zapytać, czy takie mieszkanie jest wyposażone, bo umeblowanie mieszkania może nas bardzo dużo kosztować. Szukać miejsca dla siebie można również w tzw. Wohngemeinschaft (czyli “wspólnotach mieszkaniowych”). Choć tutaj koszty również klasyfikują się różnie: np. w Bremen to np. koszty od 180 do 400 EUR miesięcznie za pokój, a w Stuttgarcie koszty to około 180 do nawet 660 EUR miesięcznie.

Miejsca poszukiwać można również w tzw. SchwesternWohnheim-ach lub akademikach, choć na pewno standard tego kwaterunku będzie niski. Pozostaje jeszcze możliwość poszukania kilku osób, które wspólnie wynajmą jedno mieszkanie. Choć, jeśli ktoś wyjedzie na własną rękę do pracy, znalezienie kilku osób może być niełatwe.

Jakie są inne koszty życia w Niemczech?

  • Koszt np. przejazdu tramwajem w Berlinie to 1.40 ( pojedynczy bilet) – natomiast bilet miesięczny to już koszt od 57 do 124 EUR (http://www.s-bahn-berlin.de/aboundtickets/abo.htm )
  • Koszt poruszania się po Monachium to już np. 2,50 do 10 EUR ( w przypadku 4 stref). Bilet miesięczny to koszt 44,90 do 183,60 EUR http://www.mvg-mobil.de/tarife/gelegenheitsfahrer.html

Z wypowiedzi obywateli niemieckich, wiemy, że średni koszt utrzymania się dla 2 osób to w Niemczech około 2000 EUR. Koszty życia, jedzenia są w Niemczech, niższe niż w Polsce: np. butelka piwa np. Hasseröder Pils kosztuje ok. 54 centów, Diebels 52 centy za tzw. Kasten – 20 piw.

Koszty paliw to:

  • Normalbenzin 1,525 EUR
  • Superbenzin 1,525 EUR
  • SuperPlus 1,592 EUR
  • Diesel 1,411 EUR
  • SuperE10 1,508 EUR

Inne przykładowe ceny

  • chleb: 1,5 EUR
  • ser żółty: 5-9 EUR za kg
  • litr mleka: 0,60-0,80 EUR
  • 1 kg cukru: 1 EUR
  • Strippenkaart, czyli coś w rodzaju biletu wieloprzejazdowego na środki komunikacji miejskiej: 6,80 EUR za 15-odcinkowy i 20,10 EUR za 45-odcinkowy (u kierowcy drożej)

Materiały przygotowane przez Polskie Forum HR i Agencję Pracy Tymczasowej ATERIMA.

Przydatne adresy w Niemczech:

Kontakt do polskich placówek dyplomatycznych znajdziesz TUTAJ

W nagłych wypadkach: Nocny dyżur pracownika MSZ w Warszawie +48 22 523 90 00

źródło: MSZ

Przydatne adresy:

Portale polonijne: